Thuisbatterij en btw: wat je moet weten vóór je koopt

Update 19/5 Gevolgen stoppen KOR

Wat veel mensen niet weten, is dat je de btw op een thuisbatterij, inclusief de kosten voor installatie, in veel gevallen kunt terugvragen. Helemaal “gratis” is het gebruik daarna niet altijd: als je de batterij ook privé gebruikt, moet je mogelijk jaarlijks btw afdragen over dat privégebruik.

Wat ik zelf ontdekt heb, is dat de uitleg over het hoe en waarom én over de Kleineondernemersregeling (KOR) vaak onduidelijk is. Ook is niet meteen duidelijk hoe het zit met btw over privégebruik en met de herziening van eerder teruggevraagde btw.

In deze blog leg ik stap voor stap uit hoe de regeling werkt en waar je op moet letten om geen btw-voordeel mis te lopen.

Voor btw-teruggaaf is het belangrijk dat je kunt aantonen dat je geld verdient met je thuisbatterij. Hiervoor heeft de Belastingdienst regels opgesteld. Die regels zijn onder meer te vinden op Belastingdienst.nl.

De belangrijkste voorwaarden zijn:

1. Je moet ondernemer voor de btw zijn.
2. Jouw energieleverancier betaalt je een vergoeding voor de stroom die je teruglevert. Hierover moet je 21% btw aangeven in de btw-aangifte en die btw betaal je aan de Belastingdienst.
3. De thuisbatterij is uitgerust met een Energie Management Systeem (EMS) om te kunnen handelen in stroom.
4. Je hebt een dynamisch energiecontract om te kunnen handelen in stroom.
5. De factuur van de aanschaf van de batterij en het energiecontract staan op jouw naam.
6. Op het moment van aanschaf en installatie van de batterij ben je geen deelnemer aan de KOR.
7. Na de btw-aangifte waarin je de btw terugvraagt, kun je beoordelen of deelname aan de KOR verstandig en mogelijk is. Let op: deelname aan de KOR kan gevolgen hebben voor de eerder teruggevraagde btw.
8. Vanaf het moment dat je deelnemer bent aan de KOR, hoef je in principe geen reguliere btw-aangifte meer te doen. Je kunt dan ook geen btw meer terugvragen over kosten en investeringen.

Dit zijn in principe de hoofdregels, maar er zijn enkele situaties waar je goed op moet letten. Als je dit niet goed doet, kun je boetes krijgen van de Belastingdienst en/of krijg je de btw niet of niet volledig terug. Dat zou jammer zijn.

Vrijwel alle informatie die ik hier geef, vind je ook terug op de website van de Belastingdienst. Ik heb ervoor gekozen dit te beschrijven aan de hand van een particulier die misschien al zonnepanelen heeft en nu een thuisbatterij wil kopen. De Belastingdienst beschrijft dit vanuit meerdere situaties, waardoor het niet altijd overzichtelijker wordt.

1. Ondernemer voor de btw worden

Dit kun je zelf regelen via de website van de Belastingdienst. Je moet hiervoor het formulier **‘Opgaaf startende onderneming (niet ingeschreven in het Handelsregister)’** invullen en opsturen. Zie hiervoor Belastingdienst.nl.

Je kunt hierbij zelf aangeven wanneer je de onderneming wilt starten. Binnen 10 werkdagen verwerkt de Belastingdienst dit in haar administratie.

Zodra je ondernemer voor de btw bent, moet je over elk kalenderkwartaal btw-aangifte doen. Doe je dit niet of te laat, dan kun je een boete krijgen.

2. Facturen van de energieleverancier

De meeste energieleveranciers sturen elke maand een factuur. Zeker bij een dynamisch contract is dit standaard.

Let erop dat de facturen van je energieleverancier en het energiecontract op dezelfde naam staan als de factuur van de thuisbatterij. De btw-teruggaaf moet namelijk worden aangevraagd door degene op wiens naam de batterij en het energiecontract staan.

3. De batterij heeft een EMS dat kan handelen in stroom

Een belangrijke reden om een batterij te kopen, is dat je energie wilt opslaan als stroom goedkoop is en wilt gebruiken of terugleveren als stroom duur is. Hiervoor moet de batterij beschikken over een Energie Management Systeem, oftewel een EMS.

Het EMS is ook belangrijk voor de btw. Als je de batterij ook privé gebruikt, moet je het privégebruik namelijk kunnen onderbouwen met gegevens uit het EMS, eventueel in combinatie met je energienota’s. De Belastingdienst noemt dit expliciet bij de regels voor privégebruik van de thuisbatterij.

4. Je hebt een dynamisch energiecontract nodig

Je hebt een dynamisch energiecontract nodig om te kunnen handelen in stroom. Dit is een van de voorwaarden die de Belastingdienst noemt voor btw-teruggaaf bij een thuisbatterij.

Dit lijkt logisch, maar je leest er gemakkelijk overheen. Ik heb nu bijvoorbeeld een vast contract dat pas in maart 2027 afloopt. Als ik nu een thuisbatterij wil kopen en mijn btw terug wil krijgen, zal ik dit contract voortijdig moeten opzeggen en moeten overstappen naar een dynamisch contract. (Thuisbatterij en btw | Belastingdienst)

In mijn geval kan ik via de website van Greenchoice uitrekenen wat dit kost. Dit blijkt in mijn situatie gratis te zijn, omdat ik hun dan €100 zou besparen. Helaas betalen zij mij dit niet terug.

5. De factuur van de batterij en het energiecontract staan op jouw naam

Dit lijkt vanzelfsprekend, maar het is belangrijk. De factuur van de aanschaf en installatie van de batterij én het energiecontract moeten op naam staan van degene die de btw terugvraagt.

Als je werkt met een partnerconstructie — zie verderop — moet je hier dus extra goed op letten.

6. Op het moment van aanschaf en installatie ben je geen deelnemer aan de KOR

Dit is een lastige regel die enige uitleg behoeft.

Als je in de KOR zit, zeg je tegen de Belastingdienst: ik heb zo weinig omzet dat ik gebruik wil maken van de btw-vrijstelling. Als KOR-deelnemer bereken je geen btw aan klanten, draag je geen btw af en kun je ook geen btw terugvragen. (Wat betekent meedoen met de kleineondernemersregeleing (KOR)? | Belastingdienst)

Maar voor de thuisbatterij wil je juist wél btw kunnen terugvragen. Daarom mag je op het moment van aanschaf en installatie van de thuisbatterij geen deelnemer zijn aan de KOR.

Je bent het misschien vergeten, maar als je dit artikel leest, is de kans aanwezig dat je wél in de KOR zit. Jouw zonnepaneelleverancier heeft dit misschien voor je geregeld, of je hebt dit zelf gedaan en bent het daarna vergeten. Veel mensen die vóór 2023 zonnepanelen hebben gekocht, hebben zich aangemeld voor de KOR.

Om de btw op je thuisbatterij terug te kunnen vragen, moet je dus eerst uit de KOR zijn. Afmelden kan via Mijn Belastingdienst Zakelijk. Deze vrijwillige afmelding kan alleen met ingang van de eerste dag van je aangiftetijdvak. Let op: de Belastingdienst heeft verwerkingstijd nodig. Meld je dus ruim op tijd af.

Maar let op: als je je afmeldt voor de KOR om de btw op een thuisbatterij terug te vragen, vallen ook je zonnepanelen weer onder de normale btw-regels. Je moet dan btw blijven aangeven over de stroom die je met je zonnepanelen teruglevert. Voor particuliere zonnepaneelhouders met panelen op of bij de woning en een vermogen tot 15.000 Wp kan dit meestal eenvoudig via het zonnepanelenforfait. Dat forfait loopt op van €20 per jaar bij maximaal 1.000 Wp tot €300 per jaar bij 14.001–15.000 Wp. Heb je bijvoorbeeld 5.000 Wp aan zonnepanelen, dan bedraagt het forfait €100 per jaar.

7. Na de btw-teruggaaf: wel of niet opnieuw de KOR in?

Zodra je btw-plichtig bent, kun je de btw over de aanschaf en installatie van je thuisbatterij terugvragen. Daarna wil je misschien zo snel mogelijk weer van de btw-aangiftes af door je opnieuw aan te melden voor de KOR.

Dat kan niet altijd meteen. Als je je eerder vrijwillig hebt afgemeld voor de KOR, kun je tijdelijk niet opnieuw deelnemen. De wachttijd loopt tot en met de rest van het kalenderjaar waarin je bent afgemeld, plus het daaropvolgende kalenderjaar. Daarna kun je je in principe opnieuw aanmelden. (Afmelden voor de kleineondernemersregeling (KOR) | Belastingdienst)

Gedurende de periode waarin je niet in de KOR zit, ben je verplicht om elk kwartaal btw-aangifte te doen. Dit kan soms een nihilaangifte zijn, maar dat hoeft niet altijd. Je moet in ieder geval btw aangeven over de vergoeding die je ontvangt voor teruggeleverde stroom.

Daarnaast moet je rekening houden met twee verschillende btw-correcties:

1. btw over privégebruik van de batterij;
2. mogelijke herziening van eerder teruggevraagde btw als je later weer deelneemt aan de KOR.

Die twee worden gemakkelijk door elkaar gehaald, maar zijn niet hetzelfde.

Ad 1. Privégebruik

Als je de thuisbatterij volledig tot je bedrijfsvermogen rekent en alle btw terugvraagt, moet je btw betalen over het privégebruik van de batterij. Dat privégebruik geef je aan in de laatste btw-aangifte van het jaar. Je berekent het privégebruik aan de hand van de informatie uit het EMS, eventueel in combinatie met je energienota’s. (Thuisbatterij en btw | Belastingdienst)

Voor het privégebruik kijk ik vooral naar de stroom die uit de batterij komt. Stroom die vanuit de batterij naar mijn woning gaat, zie ik als privégebruik. Stroom die vanuit de batterij wordt teruggeleverd aan het net, zie ik als zakelijk gebruik, omdat daarvoor een vergoeding wordt ontvangen.

Stel dat het EMS over een jaar laat zien dat de batterij 1.500 kWh aan de woning heeft geleverd en 1.000 kWh aan het net. Dan is het privégebruik 1.500 / 2.500 = 60%. Bij een batterij van €10.000 exclusief btw is het jaarlijkse deel 1/5 × €10.000 = €2.000. De btw-correctie voor privégebruik is dan 60% × €2.000 × 21% = €252.

De energienota gebruik ik vooral als controle op de EMS-gegevens: klopt de totale afname, teruglevering en ontvangen vergoeding ongeveer met wat het EMS rapporteert?

In mijn rekenvoorbeeld ga ik uit van 60% privégebruik. Dat percentage is dus alleen een voorbeeld; in de praktijk kan het hoger of lager zijn.

Stel:

• de thuisbatterij kost €10.000 exclusief btw;
• de btw bedraagt €2.100;
• de herzieningsperiode is 5 jaar;
• per jaar gaat het dan om 1/5 deel van de aanschaf;
• het privégebruik is in dit voorbeeld 60%.

Dan is de jaarlijkse correctie voor privégebruik:

60% van €2.000 × 21% btw = €252.

Zolang je btw-aangifte doet en de batterij ook privé gebruikt, moet je dus rekening houden met zo’n jaarlijkse correctie voor privégebruik.

Ad 2. Herziening bij deelname aan de KOR

Herziening is iets anders dan privégebruik.

Als je later opnieuw deelneemt aan de KOR, verricht je voor de btw geen belaste prestaties meer maar vrijgestelde prestaties. Daardoor kan de eerder teruggevraagde btw op de thuisbatterij worden herzien. De Belastingdienst geeft aan dat de KOR ertoe kan leiden dat eerder afgetrokken btw moet worden herzien. (Belastingdienst)

Voor een thuisbatterij geldt een herzieningsperiode van 5 jaar. Op de informatiepagina over thuisbatterijen staat dat je mogelijk een deel van de btw moet terugbetalen als je de btw op de thuisbatterij hebt teruggevraagd en je je daarna aanmeldt voor de KOR. Maar er staat ook dat je niets hoeft terug te betalen als je in de herzieningsperiode onder de herzieningsdrempel van €500 per jaar aan afgetrokken btw blijft. (Thuisbatterij en btw | Belastingdienst)

Bij een thuisbatterij van €10.000 exclusief btw bedraagt de teruggevraagde btw €2.100. Verdeeld over 5 jaar is dat €420 per jaar. Dat is minder dan €500 per jaar. In dat voorbeeld hoef je bij deelname aan de KOR waarschijnlijk geen btw terug te betalen op grond van de herzieningsregeling.

Let op: dit betekent niet dat privégebruik en herziening hetzelfde zijn. Zolang je btw-aangifte doet, moet je privégebruik apart beoordelen. Ga je daarna de KOR in, dan speelt daarnaast de vraag of de eerder afgetrokken btw moet worden herzien.

8. Vanaf deelname aan de KOR hoef je in principe geen reguliere btw-aangifte meer te doen

Vanaf het moment dat je deelnemer bent aan de KOR, hoef je in principe geen reguliere btw-aangifte meer te doen. Je berekent dan geen btw aan klanten, draagt geen btw af en kunt geen btw meer terugvragen. (Wat betekent meedoen met de kleineondernemersregeling (KOR) | Belastingdienst)

Wel blijft het belangrijk om je administratie te bewaren. Ook moet je rekening houden met eventuele herziening van eerder teruggevraagde btw.

Naast wat ik hierboven heb beschreven, zijn er nog enkele situaties van belang. Ik nummer de onderwerpen voor het gemak even door.

9. Hoe kun je zien of je al ondernemer voor de btw bent?

Hiervoor moet je inloggen op Mijn Belastingdienst Zakelijk. Als het goed is, kun je het daar zien.

Als je je ooit hebt aangemeld voor de KOR, ben je meestal nog steeds bekend als ondernemer voor de btw, ook al hoef je door de KOR geen reguliere btw-aangifte te doen.

10. Je zit nog in de KOR, maar wilt toch een thuisbatterij aanschaffen

Als je je eerder vrijwillig hebt afgemeld voor de KOR, kun je tijdelijk niet opnieuw deelnemen. De wachttijd loopt tot en met de rest van het kalenderjaar waarin je bent afgemeld, plus het daaropvolgende kalenderjaar. Daarna kun je je in principe opnieuw aanmelden.

Welke opties zijn er dan om toch de btw terug te kunnen vragen? Ik zie er grofweg twee.

1. Je partner treedt op als ondernemer voor de btw

Als je een partner hebt die met jou samenwoont, geen ondernemer voor de btw is en niet in de KOR zit, kan het mogelijk zijn dat je partner optreedt als ondernemer voor de btw.

Let dan wel goed op: de factuur van de batterij, het energiecontract en de vergoeding voor teruglevering moeten dan op naam van die partner staan. Anders loop je het risico dat de btw niet kan worden teruggevraagd.

2. Je meldt je nu af voor de KOR en wacht met aanschaf

Een andere optie is dat je je nu afmeldt voor de KOR, trouw je btw-aangiftes doet tot het moment waarop je opnieuw aan de voorwaarden voldoet, en pas daarna de thuisbatterij aanschaft.

Als je niet zo lang wilt wachten, kun je natuurlijk ook nu een batterij aanschaffen terwijl je nog in de KOR zit. Houd er dan wel rekening mee dat je de btw mogelijk niet of niet volledig kunt terugvragen. Bespreek dit bij twijfel met de Belastingdienst of een belastingadviseur.

11. Je schaft een batterij in het 4e kwartaal aan

Koop je de batterij in het 4e kwartaal en gebruik je deze in datzelfde jaar ook privé, dan moet je het privégebruik verwerken in de btw-aangifte over het 4e kwartaal. Dat betekent niet dat je automatisch over een heel jaar privégebruik moet corrigeren. Een redelijke benadering is om de correctie tijdsevenredig te berekenen vanaf de datum waarop de batterij in gebruik is genomen. Koop en gebruik je de batterij bijvoorbeeld vanaf 1 november, dan bereken je voor dat jaar 2/12 van de jaarlijkse correctie voor privégebruik.
De Belastingdienst geeft namelijk aan dat privégebruik in de laatste btw-aangifte van het jaar moet worden aangegeven. (Thuisbatterij en btw | Belastingdienst)

Dat maakt de timing belangrijk, maar het betekent niet automatisch dat aanschaf in het 4e kwartaal ongunstig is. Het hangt af van je situatie, de datum van aanschaf en installatie, het daadwerkelijke gebruik van de batterij en de vraag of en wanneer je eventueel de KOR ingaat.

12. Je hebt eerder zonnepanelen aangeschaft en zit daardoor in de KOR

Heb je eerder btw teruggevraagd voor zonnepanelen en daarna gekozen voor de KOR? Controleer dan of er nog herzieningsregels spelen. Dit kan afhankelijk zijn van het moment van aanschaf, de eerdere btw-aftrek en de resterende herzieningsperiode.

Dit onderwerp staat los van de thuisbatterij, maar kan in de praktijk wel relevant zijn als je door de aankoop van zonnepanelen eerder ondernemer voor de btw bent geworden. Raadpleeg bij twijfel de Belastingdienst of een belastingadviseur.

Samengevat

1. De situatie is het eenvoudigst als je nu nog niet in de KOR zit. Je kunt je dan aanmelden als ondernemer voor de btw, btw-aangifte doen en de btw op de thuisbatterij terugvragen, mits je aan de voorwaarden voldoet.

2. Gebruik je de batterij ook privé, dan moet je jaarlijks btw aangeven over dat privégebruik zolang je btw-aangifte doet. Dat privégebruik moet je onderbouwen met gegevens uit het EMS en eventueel je energienota’s.

3. Als je na de btw-teruggaaf opnieuw wilt deelnemen aan de KOR, moet je rekening houden met de herzieningsregels. Voor een thuisbatterij geldt een herzieningsperiode van 5 jaar. Blijf je onder de herzieningsdrempel van €500 per jaar aan afgetrokken btw, dan hoef je mogelijk geen btw terug te betalen.

4. Als je een samenwonende partner hebt die geen ondernemer voor de btw is en niet in de KOR zit, kan het mogelijk zijn dat je partner de btw terugvraagt. Let er dan wel op dat de factuur van de batterij, het energiecontract en de vergoeding voor teruglevering op naam van die partner staan.

5. Als je wel in de KOR zit, geen partner hebt of een partner hebt die zelf ondernemer voor de btw is of in de KOR zit, wordt het ingewikkelder. Dan adviseer ik om contact op te nemen met de Belastingdienst of een belastingadviseur voordat je de thuisbatterij aanschaft.

Worst case moet je nog even wachten met de aanschaf van je thuisbatterij om optimaal van het btw-voordeel gebruik te kunnen maken.

Pfff… een heel verhaal.

Vroeger zei de Belastingdienst: “Leuker kunnen we het niet maken, makkelijker wel.” Soms verlang ik terug naar die tijd.

Waarom schaffen ze de btw op thuisbatterijen eigenlijk niet gewoon af? Volgens mij zouden zowel de energietransitie als veel huishoudens daarmee geholpen zijn. En eerlijk gezegd ook de Belastingdienst zelf, want ik vermoed dat deze regeling in de praktijk tot veel fouten gaat leiden. Fouten die vervolgens weer zorgen voor correcties, naheffingen en vooral veel frustratie bij alle betrokkenen.